Spis treści



<< Powrót

     l.Hemostaza fizjologiczna - Maria Kopeć, Stanistaw Łopaciuk.............19
       Płytki krwi...........................................................19
          Budowa płytek......................................................20
          Udział płytek w hemostazie pierwotnej..............................22
          Glikoproteiny płytek obdarzone funkcją receptorową.................23
          Mechanizmy aktywacji płytek........................................26
          Udział płytek w krzepnięciu krwi...................................28
       Układ krzepnięcia krwi................................................29
          Czynniki krzepnięcia...............................................29
          Aktywacja krzepnięcia..............................................31
          Mechanizmy ograniczające krzepnięcie...............................34
          Endogenne inhibitory krzepnięcia...................................35
          Układ siateczkowo-śródbłonkowy.....................................38
       Fibrynoliza...........................................................38
          Plazminogen i plazmina.............................................40
          Aktywatory t-PA i u-PA.............................................4l
          Streptokinaza i stafylokinaza......................................42
          Inhibitory fibrynolizy.............................................43
          Regulacja fibrynolizy przez mechanizmy receptorowe.................44
       Ściana naczyń krwionośnych............................................45
       Rola leukocytów.......................................................48

  2.   Patogeneza zakrzepicy - Maciej Szczepański............................53
       Zakrzepy tętnicze.....................................................53
       Zakrzepica żylna......................................................57
          Zwolnienie przepływu krwi żylnej...................................57
          Zmiany w układzie krzepnięcia i fibrynolitycznym...................58
          Rola śródbłonka w zakrzepicy żylnej................................60
          Historia naturalna zakrzepicy żylnej...............................61

  3.   Wrodzona trombofilia - Stanisław Łopaciuk.............................65
       Genetyczne czynniki ryzyka............................................66
       Występowanie w różnych populacjach....................................74											
       Przebieg kliniczny....................................................76
       Diagnostyka laboratoryjna.............................................78
       Leczenie i profilaktyka przeciwzakrzepowa.............................82			        Uwagi końcowe.........................................................83

  4.   Zespół antyfosfolipidowy - Jacek Musiał...............................89
       Przeciwciała antyfosfolipidowe........................................89				  Rys historyczny....................................................89
          Etiologia i mechanizm działania....................................90
          Częstość występowania..............................................91
          Antykoagulant toczniowy............................................92
          Antykardiolipiny i przeciwciała skierowane przeciw innym 
          fosfolipidom lub białkowym kofaktorom..............................93
       Zespół antyfosfolipidowy..............................................95
          Częstość występowania..............................................95			           Objawy kliniczne...................................................95			           Rozpoznawanie......................................................99
          Leczenie..........................................................101
       Uwagi końcowe........................................................101

   5.  Zakrzepy a nowotwory - Marek Z. Wojtukiewicz.........................105
       Mechanizmy patogenetyczne zakrzepicy w chorobie nowotworowej.........106
          Przepływ krwi.....................................................106
          Ściana naczyń.....................................................106
          Skład krwi........................................................107
          Czynniki prokoagulacyjne komórek nowotworowych....................110
       Częstość występowania zakrzepów i obraz kliniczny....................112
       Wpływ leczenia na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych..............115
       Zakrzepy i zatory jako objawy prodromalne nowotworów.................118
       Próby wykorzystania leków przeciwkrzepliwych i fibrynolitycznych 
       w leczeniu nowotworów................................................119

   6.  Leki hamujące krzepnięcie krwi - Stanisław Łopaciuk..................125
       Heparyna.............................................................125
          Rys historyczny...................................................126
          Skład heparyny i mechanizm jej działania..........................126
          Farmakokinetyka i wiązanie białek.................................129
          Kliniczne zastosowanie............................................130
          Sposoby stosowania heparyny.......................................130
          Powikłania leczenia...............................................132
       Heparyny drobnocząsteczkowe..........................................137
       Inne glikozaminoglikany..............................................139
       Pentasacharydy.......................................................142
       Bezpośrednie inhibitory enzymów krzepnięcia..........................143
          Hirudyna i syntetyczne inhibitory trombiny........................143
          Inhibitory czynnika Xa i kompleksu TF-VIIa........................145
       Doustne antykoagulanty...............................................145
          Mechanizm działania...............................................147
          Czynniki modyfikujące.............................................148
          Dawkowanie doustnych antykoagulantów..............................149
          Działania niepożądane i krwawienia................................l50
          Usuwanie zębów i zabiegi chirurgiczne.............................152
       Przeciwwskazania do stosowania leków hamujących krzepnięcie krwi.....153

   7.  Leki przeciwpłytkowe - Jacek Musiał..................................155
       Leki działające przez metabolizm kwasu arachidonowego................159
          Inhibitory syntazy prostaglandyn G/H (cyklooksygenazy)............159
          Inhibitory syntazy tromboksanu Az i(lub) blokujące receptor 
          tromboksanu A2....................................................162
          Prostanoidy hamujące czynność płytek krwi.........................163
          Nienasycone kwasy tłuszczowe w-3..................................165
       Leki blokujące powierzchniowe glikoproteiny płytek krwi..............165
          Związki blokujące kompleks glikoprotein IIb-IIIa..................165
          Inhibitory interakcji czynnika von Willebranda (vWf) 
          z glikoproteiną Ib-IX.............................................167
       Leki blokujące receptor ADP..........................................168
       Leki o innym mechanizmie działania...................................170
          Inhibitory fosfodiesterazy........................................170
          Inhibitory receptora serotoninowego...............................170
          Inne leki mogące wpływać na czynność płytek krwi..................171
       Uwagi końcowe........................................................172

    8. Leki trombolityczne - Krystyna Zawilska..............................175
       Rys historyczny......................................................178
       Mechanizm działania leków trombolitycznych...........................179
       Leki trombolityczne pierwszej generacji..............................181
          Streptokinaza.....................................................181
          Acylowany kompleks streptokinazy z plazminogenem (APSAC)..........182
          Urokinaza.........................................................182
       Leki trombolityczne drugiej generacji................................183
          Tkankowy aktywator plazminogenu (t-PA)............................183
          Prourokinaza -jednołańcuchowy aktywator plazminogenu typu 
          urokinazy (scu-PA)................................................185
       Leki trombolityczne trzeciej generacji...............................186
          Rekombinowany aktywator plazminogenu (rt-PA) i inne mutanty t-PA..186
          Rekombinowana stafylokinaza.......................................187
          Leki trombolityczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego..........187
          Białka stanowiące chimery rt-PA i innych białek...................188
          Leki trombolityczne sprzężone z monoklonalnymi przeciwciałami.....188
       Przeciwwskazania do leczenia trombolitycznego........................190
       Uwagi końcowe........................................................190

   9.  Czynniki ryzyka zakrzepów tętniczych - Krystyna Zawilska.............193
       Tradycyjne czynniki ryzyka...........................................194
       Nowe czynniki ryzyka.................................................197
       Hemostatyczne czynniki ryzyka........................................200
          Zmiany w układzie krzepnięcia.....................................200
          Zmniejszenie aktywności fibrynolitycznej..........................203
          Aktywacja płytek krwi.............................................204
          Dysfunkcja komórek śródbłonka naczyniowego........................205
       Uwagi końcowe........................................................206

  10.  Choroba niedokrwienna serca - Maria Krzemińska-Pakuła................209
       Patogeneza ostrych zespołów wieńcowych...............................209
          Naturalny proces miażdżycowy......................................210
          Przyspieszone zespoły miażdżycowe.................................213
       Leczenie trombolityczne zawału serca.................................2l4
          Wskazania do leczenia trombolitycznego............................215
          Wyniki dużych prób klinicznych....................................216
          Wskaźniki reperfuzji..............................................217																		11
	  Powikłania leczenia...............................................219
	  Leczenie wspomagające.............................................219
	  Zalecenia praktyczne..............................................22l
       Leczenie przeciwzakrzepowe w zawale serca............................223
       Niestabilna dusznica bolesna i zawał serca bez załamka Q.............224
	  Postacie kliniczne choroby........................................224																				.	.	.	.	.	225
	  Leczenie..........................................................228
	  Zalecenia praktyczne..............................................228
       Postępowanie przedszpitalne..........................................230

  11.  Zabiegi rewaskularyzacyjne w chorobie niedokrwiennej serca 
       - Witold Rużyłło, Jakub Przyłuski....................................235
       Przezskórna angioplastyka wieńcowa...................................235
          Stosowanie leków przeciwpłytkowych................................236
          Stosowanie leków przeciwkrzepliwych...............................239
       Przezskórna angioplastyka z implantacją stentów......................241
          Skojarzone stosowanie kwasu acetylosalicylowego i pochodnych 
          tienopirydyny.....................................................242
          Stosowanie antagonistów glikoprotein IIb-IIIa.....................243
       Przezskórne zabiegi interwencyjne w zawale serca.....................244
       Wszczepianie pomostów aortalno-wieńcowych............................246

  12.  Zapobieganie ostrym zespołom wieńcowym - Tomasz Pasierski............252
       Osoby bez objawów miażdżycy..........................................252
       Stabilna choroba wieńcowa............................................254
       Objawowa miaidżyca tętnic obwodowych.................................255
       Prewencja wtóma po zawale serca......................................255
       Prewencja wtórna po ostrym zespole wieńcowym bez uniesienia 
       odcinka ST...........................................................256

  13.  Zatory pochodzenia sercowego i aortalnego -
       Tomasz Pasierski, Adam Torbicki......................................259
       Poszukiwanie źródła zatoru tętniczego................................259
       Migotanie przedsionków...............................................260
          Występowanie i etiopatogeneza powikłań zatorowych.................261
          Profilaktyka powikłań zatorowych..................................263
          Zalecenia praktyczne..............................................267
       Lewa komora serca....................................................269
       Wady zastawek serca..................................................270
       Zapalenia wsierdzia..................................................271
       Protezy zastawek serca...............................................272
         Występowanie i etiopatogeneza powikłań zatorowych..................272
         Protilaktyka powikłań zatorowych...................................272
         Zakrzepica protezy zastawkowej.....................................274																			.	.	.	.	275
       Guzy serca...........................................................275
       Zatory pochodzące z aorty............................................275
       Zatory pochodzące z jam prawego serca................................276
       Inne sercowe źródła zatoru...........................................277
       Uwagi końcowe........................................................279

  14.  Zakrzepy w chorobach nerek - Michał Myśliwiec........................284
       Zakrzepy w zespole nerczycowym.......................................284
          Patogeneza zakrzepów..............................................285
	  Badania diagnostyczne.............................................287
	  Protilaktyka i leczenie...........................................287
       Zespół hemolityczno-mocznicowy i zakrzepowa plamica małopłytkowa.....288
	  Etiopatogeneza TTP/HUS............................................289
	  Postacie kliniczne TTP/HUS........................................290
	  Badania laboratoryjne.............................................290
	  Profilaktyka i leczenie...........................................290
	  Rokowanie.........................................................291
       Zakrzepy u chorych poddawanych hemodializie..........................292																								2
	  Czynniki predysponujące...........................................292
	  Rola erytropoetyny................................................292
	  Wpływ hemodializy na hemostazę....................................292
	  Profilaktyka i leczenie...........................................293
       Zakrzepy u chorych dializowanych otrzewnowo..........................294
       Zakrzepy u chorych po przeszczepieniu nerki..........................295

  15.  Zakrzepy i zatory tętnic mózgowych - Hubert Kwieciński...............298
       Etiopatogeneza niedokrwienia mózgu...................................300
          Czynniki ryzyka...................................................301
          Zakrzepy tętnic i zatory wewnątrztętnicze.........................303
          Zatory pochodzenia sercowego......................................305
       Obraz kliniczny......................................................307
       Rozpoznawanie........................................................309
       Profilaktyka i leczenie..............................................311
          Prewencja pierwotna...............................................311
          Leczenie ostrego udaru niedokrwiennego............................313
          Prewencja wtórna..................................................316
          Rehabilitacja.....................................................319
       Uwagi końcowe........................................................319

  16.  Zakrzepy i zatory tętnic kończyn - Wojciech Noszczyk, Maciej Kielar..323
       Zapobieganie zakrzepom w chorobach tętnic kończyn....................324
       Rozpoznawanie zatorów i zakrzepów tętnic.............................326
       Leczenie ostrego niedokrwienia kończyn...............................327
          Ostre zakrzepy tętnic kończyn.....................................328
          Zatory tętnic kończyn.............................................332
       Zapobieganie zakrzepicy po operacjach na tętnicach...................334

  17.  Epidemiologia i czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej 
       - Stanisław Filipecki................................................337
       Epidemiologia........................................................337
       Czynniki ryzyka......................................................339

  18.  Rozpoznawanie zakrzepicy żył głębokich - Bogdan Hajduk, 
       Grzegorz Malek.......................................................347
       Zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych.............................347
          Objawy kliniczne..................................................347
          Flebogratia kontrastowa...........................................351
          Nieinwazyjne metody badań.........................................352
          Badania laboratoryjne.............................................356
          Strategie diagnostyczne...........................................358
       Zakrzepica żył głębokich poza kończynami dolnymi.....................363																					13
          Zakrzepica żyły ramieniowej i podobojczykowej.....................363
          Zakrzepica żyły głównej górnej....................................363
          Zakrzepica żyły głównej dolnej....................................363
          Zakrzepica żyły wrotnej i żył wątrobowych.........................364

  19.  Rozpoznawanie zatoru tętnicy płucnej - Adam Torbicki, 
       Piotr Pruszczyk......................................................367
       Kliniczne objawy zatorowości płucnej.................................367
       Metody obrazowania tętniczego łożyska płucnego.......................370
       Stężenie D-dimeru i ultrasonografia uciskowa.........................376
       Strategie diagnostyczne..............................................376

  20.  Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej -
       Krystyna Zawilska, Stanisław Łopaciuk................................383
       Ocena stopnia zagrożenia zakrzepowego................................383
       Metody fizykalne.....................................................385
       Metody farmakologiczne...............................................386
          Heparyna niefrakcjonowana.........................................386
          Heparyny drobnocząsteczkowe.......................................387
          Doustne antykoagulanty............................................387
          Dekstran..........................................................388
          Heparynoidy i swoiste inhibitory enzymów krzepnięcia..............388
       Jednoczesne stosowanie metod fizykalnych i farmakologicznych.........388
       Profilaktyka przeciwzakrzepowa w chirurgii ogólnej...................389
       Profilaktyka przeciwzakrzepowa w ortopedii...........................391
       Profilaktyka przeciwzakrzepowa w urologii i chirurgii ginekologicznej396
       Profilaktyka przeciwzakrzepowa w neurochirurgii......................397
       Profilaktyka przeciwzakrzepowa w chorobach wewnętrznych i neurologii.397
       Profilaktyka przeciwzakrzepowa a znieczulenie regionalne.............400
       Profilaktyka przeciwzakrzepowa poza szpitalem........................401

  21.  Leczenie zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych - 
       Stanisław Łopaciuk...................................................404
       Stosowanie heparyny niefrakcjonowanej................................405
       Stosowanie heparyn drobnocząsteczkowych..............................407
       Leczenie trombolityczne..............................................410
          Stosowanie streptokinazy..........................................410
          Stosowanie urokinazy i innych leków...............................413
       Trombektomia żylna...................................................414
       Wybór metody leczenia i wskazówki praktyczne.........................414
       Wtórna profilaktyka przeciwzakrzepowa................................416
       Szczególne problemy u chorych na zakrzepicę żył głębokich kończyn 
       dolnych..............................................................419
          Siniczy bolesny obrzęk i zgorzel żylna kończyny...................419
          Zakrzepica żyły głównej dolnej....................................421

  22.  Wszczepianie filtrów do żyły głównej dolnej -
       Witold Zbyszek Tomkowski, Bogdan Hajduk..............................425
       Rodzaje filtrów......................................................425
       Wskazania do wszczepiania filtru.....................................426
       Doświadczenia kliniczne..............................................428
       Uwagi końcowe........................................................430

  23.  Leczenie zatoru tętnicy płucnej - Stanisław Filipecki................432
       Ogólne zasady leczenia...............................................432
       Leczenie wspomagające................................................433
       Stosowanie heparyn...................................................434
       Leczenie trombolityczne..............................................436
       Embolektomia tętnicy płucnej.........................................438
          Embolektomia płucna wykonywana bez wykorzystania krążenia 
          pozaustrojowego...................................................438
          Embolektomia płucna wykonywana z wykorzystaniem krążenia 
          pozaustrojowego...................................................439
          Embolektomia płucna z użyciem cewnika.............................439
       Taktyka leczenia przyczynowego.......................................440

  24.  Przewlekłe zakrzepowo-zatorowe nadciśnienie płucne
       - Adam Torbicki, Andrzej Biederman...................................445
       Występowanie i etiopatogeneza........................................446
       Objawy kliniczne.....................................................447
       Badania diagnostyczne................................................448
       Rozpoznanie różnicowe................................................451
       Leczenie.............................................................452
       Uwagi końcowe........................................................455

  25.  Przewlekła niewydolność żylna - Zygmunt Mackiewicz...................459
       Częstość występowania................................................459
       Patofizjologia.......................................................460
       Objawy i przebieg kliniczny..........................................462
       Rozpoznawanie........................................................463
       Leczenie zachowawcze.................................................466
       Leczenie operacyjne..................................................467

  26.  Zakrzepica żyły wrotnej i żył wątrobowych
       - Piotr Malkowski, Bogdan Michalowicz................................470
       Anatomia układu żyły wrotnej i żył wątrobowych.......................471
          Układ żyły wrotnej................................................471
          Układ żył wątrobowych.............................................472
       Zakrzepica żyły wrotnej..............................................472
          Przyczyny zakrzepicy..............................................473
          Hemodynamika układu wrotnego w zakrzepicy.........................475
          Objawy kliniczne..................................................477
          Badania diagnostyczne.............................................480
          Leczenie..........................................................485
       Zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda i Chiariego)................488
          Przyczyny zakrzepicy..............................................488
          Objawy kliniczne..................................................490
          Badania diagnostyczne.............................................490
          Leczenie..........................................................494

  27.  Zakrzepica żył głębokich poza kończynami dolnymi i jamą brzuszną 
       - Maciej Szczepański.................................................499
       Zakrzepica żył wewnątrzczaszkowych...................................499
          Obraz kliniczny...................................................500
          Leczenie..........................................................501
       Zakrzepica żył siatkówki.............................................501
	  Obraz kliniczny...................................................502
	  Leczenie..........................................................503
       Zakrzepica żyły szyjnej wewnętrznej..................................504
       Zakrzepica głębokich żył obręczy barkowej i kończyny górnej..........505
	  Obraz kliniczny...................................................506
	  Zapobieganie i leczenie...........................................507
       Zakrzepica żyły głównej górnej.......................................509
       Zakrzepica żył miednicy mniejszej....................................510
       Zakrzepica żył nerkowych.............................................511
	  Obraz kliniczny...................................................511
	  Leczenie..........................................................512
       Zakrzepica ciał jamistych prącia.....................................513

  28.  Zapalenie zakrzepowe powierzchownych żył - Maciej Szczepański........517
       Zapalenie zakrzepowe żył powierzchownych kończyn dolnych.............517
       Choroba Mondora i strunowe zapalenie żył.............................520
       Wędrujące zapalenie zakrzepowe żył powierzchownych...................521
       Jatrogenne zapalenie żył powierzchownych.............................521

  29.  Stosowanie leków przeciwzakrzepowych u kobiet w ciąży
       - Stanistaw Łopaciuk.................................................525
       Hemostaza u kobiet w ciąży...........................................526
       Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej....................527
       Leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.........................529
       Profilaktyka przeciwzakrzepowa u kobiet ze sztucznymi zastawkami 
       serca................................................................532
       Profilaktyka u kobiet z przeciwciałami antyfosfolipidowymi 
       i zagrożonych utratą ciąży...........................................533

  30.  Leczenie przeciwzakrzepowe u dzieci - Ryszard Grenda, 
       Mieczysław Litwin....................................................537
       Odrębności układu hemostazy u dzieci.................................537
       Stosowanie leków przeciwzakrzepowych u dzieci........................538
          Heparyna niefrakcjonowana.........................................538
          Heparyny drobnocząsteczkowe.......................................539
          Doustne antykoagulanty............................................540
          Leki przeciwpłytkowe..............................................542
          Leki trombolityczne...............................................542
       Wskazania do leczenia przeciwzakrzepowego u dzieci...................543
          Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa.................................544
          Zakrzepica żyły nerkowej..........................................545
          Homozygotyczny niedobór białka C lub białka S.....................545
          Zakrzepy i zatory tętnicze........................................546
          Sztuczne zastawki serca...........................................546
          Inne choroby......................................................547

  31.  Laboratoryjna kontrola leczenia przeciwzakrzepowego
       i trombolitycznego - Stanisław Łopaciuk..............................550
       Monitorowanie leczenia heparyną niefrakcjonowaną.....................550
       Kontrola leczenia heparynami drobnocząsteczkowymi....................553
       Monitorowanie leczenia hirudyną i innymi inhibitorami trombiny.......553
       Kontrola leczenia doustnymi antykoagulantami.........................553
          Pobieranie próbek krwi............................................554
          Wyrażanie wyników oznaczania czasu protrombinowego................555
          Dobór tromboplastyny..............................................555
          System INR/ISI....................................................556
          Granice terapeutyczne INR.........................................559
          Wskazówki praktyczne..............................................560
       Kontrola leczenia trombolitycznego...................................562

       SKOROWIDZ............................................................564